Od momentu wybuchu wojny w Ukrainie, Polska przyjęła miliony ukraińskich obywateli, w tym także dzieci w wieku szkolnym.  Ustawa z 12 marca 2022 roku (Dz.U. 2022 poz. 583), nazywana także Specustawą, regulowała wiele aspektów życia uchodźców, w tym kwestie związane z edukacją – znajdowały się w niej między informacje o tym, czy dzieci z Ukrainy mogły korzystać z edukacji domowej w Polsce.

Co się zmienia?

Zgodnie z art 54, Specustawy Do dzieci i uczniów będących obywatelami Ukrainy, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Oznaczało to, że dzieci i młodzież, które przyjechały z Ukrainy do Polski od 24 lutego 20222 roku nie mogły spełniać obowiązku szkolnego poza szkołą.

Zmianę w tym zakresie wprowadza Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Zawarty w niej niej zapis określa, że fragment Specustawy dotyczący edukacji domowej będzie obowiązywał jedynie do 31 sierpnia 2026 roku. W związku z tym od 1 września rodziny z Ukrainy mieszkające w Polsce zyskają możliwość wyboru edukacji domowej dla swoich dzieci.

Co oznacza to dla rodziców?

Wygaśnięcie przepisów przejściowych, które od 2022 roku wyłączały możliwość korzystania z edukacji domowej przez większość uczniów przybyłych z Ukrainy otwiera drzwi przed tysiącami ukraińskich rodzin, które zyskają możliwość wyboru trybu edukacji. Od roku szkolnego 2026/2027 dzieci i młodzież z Ukrainy będą mogły uczyć się w edukacji domowej na takich samych zasadach jak pozostali uczniowie w Polsce.

To szczególnie dobra wiadomość dla rodzin, które:

• łączą naukę w polskim i ukraińskim systemie edukacji,
• chcą elastycznie organizować naukę dziecka,
• często podróżują,
• szukają rozwiązania dopasowanego do indywidualnych potrzeb ucznia.

Edukacja domowa daje możliwość nauki we własnym tempie, przy jednoczesnym realizowaniu polskiej podstawy programowej i zdawaniu rocznych egzaminów klasyfikacyjnych, pozwalających na ocenę poczynionych przez ucznia postępów.

Równe zasady dla wszystkich

Od 1 września 2026 roku dzieci z Ukrainy będą mogły korzystać z rozwiązania przewidzianego w art. 37 Prawa Oświatowego, na tych samych zasadach co ich rówieśnicy. Dotyczy to nie tylko możliwości wyboru tej formy nauki, ale również sposobu potwierdzania osiągnięć edukacyjnych.

W praktyce oznacza to, że uczniowie pochodzący z Ukrainy będą przystępować do wszystkich egzaminów klasyfikacyjnym w języku polskim, zgodnie z wymaganiami polskiej podstawy programowej. Po stronie rodziców, biorących na siebie odpowiedzialność w miejsce szkoły za naukę dziecka, będzie zadbanie o rozwój kompetencji językowych dziecka, umożliwiających swobodne wykazanie wiedzy podczas egzaminów.

Rodziny z Ukrainy rozważające edukację domową dla swoich dzieci zachęcamy do zapoznania się z naszą bezpłatną publikacją: Informator o Edukacji Domowej. Czyli co musisz wiedzieć, zanim zmienisz formę nauczania?.