Wady i zalety edukacji domowej

Pierwszy dzień szkoły. Wielki krok małego człowieka. Czy sobie poradzi? Jak się odnajdzie? Na jakie wzorce trafi? Z kim się zaprzyjaźni? Każdy rodzic, machając na pożegnanie znikającej w tłumie pierwszoklasistów pociechy, zadaje sobie najróżniejsze pytania. Z biegiem czasu pojawiają się odpowiedzi – te dobre, uspokajające, ale i takie, które mogą niepokoić. Program nauczania, atmosfera w szkole, prezentowane wartości, socjalizacja rówieśników – to główne obszary, które niejednokrotnie rozczarowują zatroskanych rodziców. Coraz więcej z nich wychodzi naprzeciw swoim wątpliwościom, przenosząc szkołę w domowe zacisze.

O edukacji domowej słyszymy dziś coraz więcej i częściej, a wszystko to za sprawą rodziców, którzy z powodzeniem podjęli próby nauczania swoich pociech i to oni przywołują najwięcej zalet takiego rozwiązania.

Wśród wielu innych, najistotniejszą cechą edukacji w domu jest jej indywidualny charakter: z jednej strony otwiera się ona na indywidualność dziecka, z drugiej zaś pozwala na niekonwencjonalne podejście rodzica-nauczyciela. W ten sposób cała uwaga skupiona zostaje na uczniu, który nie jest już częścią szkolnego zbioru dzieci, ale wyjątkowym słuchaczem – z własnymi zainteresowaniami, pasjami, spostrzeżeniami, które w masowym podejściu często nie mogą dojść do głosu. Rodzic ma możliwość dostosowania ilości materiału, selekcji jego treści, wzbogacania go o dowolne źródła wiedzy zgodnie z predyspozycjami swojej pociechy, kontrolując w ten sposób jej intelektualny rozwój. Program, który w szkole zostaje uśredniony, by zarówno najlepsi, jak i najsłabsi uczniowie radzili sobie z przyswajanym materiałem, tutaj podporządkowany jest możliwościom jednego, wyjątkowego ucznia. Dzięki temu rodzic może łatwo zidentyfikować zagadnienia, które sprawiają dziecku trudność, by intensywniej nad nimi pracować i jednocześnie pogłębiać mocne strony oraz zainteresowania pociechy.

Kolejną niezwykle ważną zaletą nauczania domowego jest niezależna od szkoły organizacja czasu. Tutaj rytmu życiu rodzinnemu nie nadaje szkoła; czas rozplanowują rodzice i dzieci, dzięki czemu upływa on zupełnie inaczej, niż w tradycyjnym trybie szkolnym. Wielogodzinne przebywanie w szkole i kolejne godziny spędzone na odrabianiu zadań zostają zamienione na znacznie krótszy i efektywniejszy czas pracy dziecka. Rodzice weryfikują jaki styl uczenia odpowiada uzdolnieniom pociechy, unikając w ten sposób marnowania czasu na nieefektywne, niedostosowane do jej charakteru techniki. Z kolei wspólnie spędzany przez rodzinę czas pomaga w rozwoju i zacieśnianiu więzi rodzinnych, w kontekście których możliwość towarzyszenia dzieciom w ich poznawaniu świata bez pośrednictwa instytucji pełni nieocenioną rolę.

Edukacja domowa daje rodzicom swobodę nie tylko w organizacji czasu nauki, ale i w sposobie jego spędzania. Tutaj do głosu dochodzi kreatywność rodziców i umiejętność spontanicznego działania – nauka nie musi odbywać się przecież w zamkniętym pomieszczeniu przy dyspozycji książek, zeszytów i szkolnych przyborów. Tradycyjnym metodom towarzyszyć mogą wycieczki do najróżniejszych miejsc związanych z nauką czy kulturą, tematyczne spacery w plener nawiązujące do aktualnie przyswajanych zagadnień, różnorodne manualne gry i zabawy czy interaktywne materiały multimedialne. Pozwoli to na swobodny rozwój i zaspokajanie naturalnej chęci poznawania u dziecka, wzmocni otwartość na wiedzę i ułatwi nabycie zupełnie nowych umiejętności.  W sukurs tym metodom iść mogą dodatkowe zajęcia – sportowe, muzyczne, językowe i inne, na które z pewnością pociecha będzie miała więcej czasu i zapasów energii.

Bardzo ważną rolę, zwłaszcza w pierwszych latach szkolnych dziecka odgrywa jego otoczenie. W szkole naturalnie tę rolę przejmują rówieśnicy, którzy nierzadko stają sią źródłem niewłaściwych wzorców, negatywnego wpływu na kształtowanie się osobowości dziecka. W środowisku szkolnym często dochodzi do różnego rodzaju zachowań patologicznych, na których często cierpią najsłabsze i wrażliwe dzieci. Edukacja w domu daje rodzicom możliwość większej kontroli otoczenia, w jakim przebywa pociecha, doboru rówieśników, z którymi będzie spędzać czas, podczas gdy za murami szkoły pozostaje jedynie zaufanie do nauczycieli i pedagogów. Szkolni opiekunowie w zderzeniu z masą dzieci nie są w stanie poświęcić uwagi wszystkim relacjom uczniowskim, dlatego często w małe grupy uczniaków wkradają się niewłaściwe zachowania, nawyki, słownictwo, integracje uczniów starszych klas z młodszymi, pozostające poza nauczycielską kontrolą. W tej sytuacji możliwość przejęcia roli nauczyciela okazuje się nieoceniona.

Zdarza się, że to co jest zaletą, może w pewnych sytuacjach okazać się słabą stroną – choć często tylko pozornie. Rodzice, którzy myślą o edukacji domowej zadają sobie pytania, czy ich dzieciom nie będzie brakowało kontaktu z rówieśnikami, gdzie poznają swoich kolegów, jak zapewnić im wartościowe kontakty z innymi dziećmi? Pociechom nauczanym w domu nie zabraknie okazji do poznawania znajomych. W miejscu zamieszkania, na zajęciach rozwijających ich zainteresowania, w sportowych klubach, szkółkach, drużynach – wszędzie tam mogą swobodnie nawiązywać relacje z rówieśnikami.

Wątpliwości, z którymi mogą spotkać się początkujący rodzice-nauczyciele, dotyczą także ich możliwości czasowych i zdolności pedagogicznych. Należy pamiętać, że to właśnie rodzice są pierwszymi naturalnymi nauczycielami dziecka i jako troskliwi obserwatorzy, którzy najlepiej znają jego możliwości i potrzeby, posiadają równie naturalne predyspozycje do podjęcia tego zadania. Niewątpliwie najwięcej pracy czeka rodziców w początkowym etapie nauczania, kiedy dzieci uczą się czytać, pisać, liczyć, poznają podstawowe dziedziny wiedzy. Z czasem pociechy stają się coraz bardziej samodzielnie, a rodzice przejmują rolę wspierających, motywujących, ale i dyscyplinujących opiekunów. W nauczaniu mogą brać udział wszyscy członkowie rodziny – rodzice, dziadkowie, starsze rodzeństwo, przez co żadna z osób nie zostanie przeciążona obowiązkami. Popularna staje się także doraźna pomoc nauczycieli czy guwernerów, których rola w polskim nauczaniu domowym jest znana od setek lat. Rodzice mogą z powodzeniem znaleźć czas na pracę i realizację własnych pasji, gdy już wypracują najlepsze metody pracy z dzieckiem i włączą je w codzienny grafik.

Dobrych i słabych stron edukacji domowej jest tak wiele, jak wiele potrafią ich zidentyfikować rodzice. To co dla jednych będzie nieocenioną zaletą takiego rozwiązania, drudzy mogą uznać za trudność i wadę, ponieważ każda rodzina jest inna, wyjątkowa. Ważnym jest, by nie pozostawać w wątpliwościach ze samym sobą, ale poszukiwać odpowiedzi i rozwiązań między innymi na stronach takich jak ta, ale także w literaturze dotyczącej wychowania dzieci, czy wśród znajomych, którzy korzystają z rozwiązań edukacji domowej.

Jak powiedziała kiedyś znana terapeutka dziecięca i tłumacz Bożena Bejnar-Sławow: „Myślę, że największą wadą nauczania domowego jest brak jego wsparcia w świecie”. Jesteśmy tu, by to zmieniać, wspierając rodziców podejmujących wyzwania samodzielnego nauczania swoich pociech.

 

Zobacz także

 

5 pomysłów na oryginalne kartki świąteczne

Kartki świąteczne zrobione samodzielnie, to czasami lepszy prezent niż ten ze sklepowej półki. Osobisty i wyjątkowy. Mały gest, który może sprawić dużo radości tym, którzy je tworzą oraz tym którzy je dostaną. Podpowiadamy Państwu kilka pomysłów na oryginalne kartki świąteczne!

Dzieci o edukacji domowej

Serdecznie zachęcamy do przeczytania odpowiedzi dwóch braci uczących się w trybie nauczania domowego – Ignacego (VI klasa) i Wojtka (IV klasa). Zapytaliśmy chłopców o ich doświadczenia oraz przemyślenia dotyczące edukacji domowej. zachęcamy również do odwiedzenia prowadzonej przez chłopców grupy faceookowej „Dzieci z ED”, w której dzielą się swoimi inspiracjami i pasjami.

F

Zapisz się do naszego Newslettera, aby co tydzień otrzymywać
nowy rozdział naszego autorskiego poradnika z serii
„Jak być nauczycielem dla swojego dziecka i nie zwariować”

 

 

 

tak
nie

 

Zapisz się do naszego Newslettera, aby co tydzień otrzymywać
nowy rozdział naszego autorskiego poradnika z serii
„Jak być nauczycielem dla swojego dziecka i nie zwariować”

 

 

 

tak
nie

 

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl
 

Zapisz się do naszego newslettera

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl
 

Subscribe to our newsletter

Get updates direct to your inbox.

FreshMail.pl
 

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Więcej informacji

Ciasteczko to mały fragment tekstu, który serwis internetowy wysyła do przeglądarki i który przeglądarka wysyła z powrotem przy następnych wejściach na witrynę. Używane jest głównie do utrzymywania sesji np. poprzez wygenerowanie i odesłanie tymczasowego identyfikatora po logowaniu. Może być jednak wykorzystywane szerzej poprzez zapamiętanie dowolnych danych, które można zakodować jako ciąg znaków. Dzięki temu użytkownik nie musi wpisywać tych samych informacji za każdym razem, gdy powróci na tę stronę lub przejdzie z jednej strony na inną.

Zamknij