Wady i zalety edukacji domowej

Pierwszy dzień szkoły. Wielki krok małego człowieka. Czy sobie poradzi? Jak się odnajdzie? Na jakie wzorce trafi? Z kim się zaprzyjaźni? Każdy rodzic, machając na pożegnanie znikającej w tłumie pierwszoklasistów pociechy, zadaje sobie najróżniejsze pytania. Z biegiem czasu pojawiają się odpowiedzi – te dobre, uspokajające, ale i takie, które mogą niepokoić. Program nauczania, atmosfera w szkole, prezentowane wartości, socjalizacja rówieśników – to główne obszary, które niejednokrotnie rozczarowują zatroskanych rodziców. Coraz więcej z nich wychodzi naprzeciw swoim wątpliwościom, przenosząc szkołę w domowe zacisze.

O edukacji domowej słyszymy dziś coraz więcej i częściej, a wszystko to za sprawą rodziców, którzy z powodzeniem podjęli próby nauczania swoich pociech i to oni przywołują najwięcej zalet takiego rozwiązania.

Wśród wielu innych, najistotniejszą cechą edukacji w domu jest jej indywidualny charakter: z jednej strony otwiera się ona na indywidualność dziecka, z drugiej zaś pozwala na niekonwencjonalne podejście rodzica-nauczyciela. W ten sposób cała uwaga skupiona zostaje na uczniu, który nie jest już częścią szkolnego zbioru dzieci, ale wyjątkowym słuchaczem – z własnymi zainteresowaniami, pasjami, spostrzeżeniami, które w masowym podejściu często nie mogą dojść do głosu. Rodzic ma możliwość dostosowania ilości materiału, selekcji jego treści, wzbogacania go o dowolne źródła wiedzy zgodnie z predyspozycjami swojej pociechy, kontrolując w ten sposób jej intelektualny rozwój. Program, który w szkole zostaje uśredniony, by zarówno najlepsi, jak i najsłabsi uczniowie radzili sobie z przyswajanym materiałem, tutaj podporządkowany jest możliwościom jednego, wyjątkowego ucznia. Dzięki temu rodzic może łatwo zidentyfikować zagadnienia, które sprawiają dziecku trudność, by intensywniej nad nimi pracować i jednocześnie pogłębiać mocne strony oraz zainteresowania pociechy.

Kolejną niezwykle ważną zaletą nauczania domowego jest niezależna od szkoły organizacja czasu. Tutaj rytmu życiu rodzinnemu nie nadaje szkoła; czas rozplanowują rodzice i dzieci, dzięki czemu upływa on zupełnie inaczej, niż w tradycyjnym trybie szkolnym. Wielogodzinne przebywanie w szkole i kolejne godziny spędzone na odrabianiu zadań zostają zamienione na znacznie krótszy i efektywniejszy czas pracy dziecka. Rodzice weryfikują jaki styl uczenia odpowiada uzdolnieniom pociechy, unikając w ten sposób marnowania czasu na nieefektywne, niedostosowane do jej charakteru techniki. Z kolei wspólnie spędzany przez rodzinę czas pomaga w rozwoju i zacieśnianiu więzi rodzinnych, w kontekście których możliwość towarzyszenia dzieciom w ich poznawaniu świata bez pośrednictwa instytucji pełni nieocenioną rolę.

Edukacja domowa daje rodzicom swobodę nie tylko w organizacji czasu nauki, ale i w sposobie jego spędzania. Tutaj do głosu dochodzi kreatywność rodziców i umiejętność spontanicznego działania – nauka nie musi odbywać się przecież w zamkniętym pomieszczeniu przy dyspozycji książek, zeszytów i szkolnych przyborów. Tradycyjnym metodom towarzyszyć mogą wycieczki do najróżniejszych miejsc związanych z nauką czy kulturą, tematyczne spacery w plener nawiązujące do aktualnie przyswajanych zagadnień, różnorodne manualne gry i zabawy czy interaktywne materiały multimedialne. Pozwoli to na swobodny rozwój i zaspokajanie naturalnej chęci poznawania u dziecka, wzmocni otwartość na wiedzę i ułatwi nabycie zupełnie nowych umiejętności.  W sukurs tym metodom iść mogą dodatkowe zajęcia – sportowe, muzyczne, językowe i inne, na które z pewnością pociecha będzie miała więcej czasu i zapasów energii.

Bardzo ważną rolę, zwłaszcza w pierwszych latach szkolnych dziecka odgrywa jego otoczenie. W szkole naturalnie tę rolę przejmują rówieśnicy, którzy nierzadko stają sią źródłem niewłaściwych wzorców, negatywnego wpływu na kształtowanie się osobowości dziecka. W środowisku szkolnym często dochodzi do różnego rodzaju zachowań patologicznych, na których często cierpią najsłabsze i wrażliwe dzieci. Edukacja w domu daje rodzicom możliwość większej kontroli otoczenia, w jakim przebywa pociecha, doboru rówieśników, z którymi będzie spędzać czas, podczas gdy za murami szkoły pozostaje jedynie zaufanie do nauczycieli i pedagogów. Szkolni opiekunowie w zderzeniu z masą dzieci nie są w stanie poświęcić uwagi wszystkim relacjom uczniowskim, dlatego często w małe grupy uczniaków wkradają się niewłaściwe zachowania, nawyki, słownictwo, integracje uczniów starszych klas z młodszymi, pozostające poza nauczycielską kontrolą. W tej sytuacji możliwość przejęcia roli nauczyciela okazuje się nieoceniona.

Zdarza się, że to co jest zaletą, może w pewnych sytuacjach okazać się słabą stroną – choć często tylko pozornie. Rodzice, którzy myślą o edukacji domowej zadają sobie pytania, czy ich dzieciom nie będzie brakowało kontaktu z rówieśnikami, gdzie poznają swoich kolegów, jak zapewnić im wartościowe kontakty z innymi dziećmi? Pociechom nauczanym w domu nie zabraknie okazji do poznawania znajomych. W miejscu zamieszkania, na zajęciach rozwijających ich zainteresowania, w sportowych klubach, szkółkach, drużynach – wszędzie tam mogą swobodnie nawiązywać relacje z rówieśnikami.

Wątpliwości, z którymi mogą spotkać się początkujący rodzice-nauczyciele, dotyczą także ich możliwości czasowych i zdolności pedagogicznych. Należy pamiętać, że to właśnie rodzice są pierwszymi naturalnymi nauczycielami dziecka i jako troskliwi obserwatorzy, którzy najlepiej znają jego możliwości i potrzeby, posiadają równie naturalne predyspozycje do podjęcia tego zadania. Niewątpliwie najwięcej pracy czeka rodziców w początkowym etapie nauczania, kiedy dzieci uczą się czytać, pisać, liczyć, poznają podstawowe dziedziny wiedzy. Z czasem pociechy stają się coraz bardziej samodzielnie, a rodzice przejmują rolę wspierających, motywujących, ale i dyscyplinujących opiekunów. W nauczaniu mogą brać udział wszyscy członkowie rodziny – rodzice, dziadkowie, starsze rodzeństwo, przez co żadna z osób nie zostanie przeciążona obowiązkami. Popularna staje się także doraźna pomoc nauczycieli czy guwernerów, których rola w polskim nauczaniu domowym jest znana od setek lat. Rodzice mogą z powodzeniem znaleźć czas na pracę i realizację własnych pasji, gdy już wypracują najlepsze metody pracy z dzieckiem i włączą je w codzienny grafik.

Dobrych i słabych stron edukacji domowej jest tak wiele, jak wiele potrafią ich zidentyfikować rodzice. To co dla jednych będzie nieocenioną zaletą takiego rozwiązania, drudzy mogą uznać za trudność i wadę, ponieważ każda rodzina jest inna, wyjątkowa. Ważnym jest, by nie pozostawać w wątpliwościach ze samym sobą, ale poszukiwać odpowiedzi i rozwiązań między innymi na stronach takich jak ta, ale także w literaturze dotyczącej wychowania dzieci, czy wśród znajomych, którzy korzystają z rozwiązań edukacji domowej.

Jak powiedziała kiedyś znana terapeutka dziecięca i tłumacz Bożena Bejnar-Sławow: „Myślę, że największą wadą nauczania domowego jest brak jego wsparcia w świecie”. Jesteśmy tu, by to zmieniać, wspierając rodziców podejmujących wyzwania samodzielnego nauczania swoich pociech.

 

Zobacz także

 

Nie musisz być superbohaterem, żeby uczyć swoje dziecko w domu

Czas wakacji to okres zasłużonego odpoczynku. Warto jednak już teraz zastanowić się nad edukacją dziecka i zaplanować kolejny rok szkolny. Drogi Rodzicu, jeżeli zastanawiasz się nad rozpoczęciem edukacji domowej ze swoim dzieckiem, ale masz wątpliwości związane z tą...

Edukacja domowa- pytania i odpowiedzi Radcy Prawnego

Czy jest coś takiego jak edukacja domowa przedszkolna? Czy rodzic ma prawo towarzyszyć dziecku podczas egzaminów? Czy ustawa reguluje jak dokładnie mają wyglądać egzaminy? Czy będąc w edukacji domowej można uczestniczyć w wybranych zajęciach w szkole? Jak często należy dostarczać do szkoły opinię z PPPP? – na najczęściej zadawane pytania odpowiada Radca Prawny.

Chemia nie taka straszna! – eksperymenty

Nauka wcale nie musi być nudna, a rzeczy, które są wokół nas, można wykorzystać w ciekawy sposób. Pamiętajmy też, że interesujące przedstawienie zagadnienia może wzbudzić w dziecku pasję i pozytywnie nastawić do dalszej pracy. Świetnym pomysłem jest wykonywanie eksperymentów chemicznych i fizycznych, które mogą być spektakularne przy niewielkich nakładach pracy.

F

Informacja o przetwarzaniu danych osobowych

Administratorem danych osobowych jest Fundacja Edukacji Domowej z siedzibą w Krakowie. Sekretariat administratora znajduje się w Krakowie, przy ulicy Szlak 20/7, 31-153 Kraków, telefon: +48 12 291 91 45, adres e-mail: sekretariat@domowa.edu.pl.

Przetwarzanie odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO) jako niezbędne do realizacji naszego prawnie uzasadnionego celu, którym jest udzielenie odpowiedzi na pytanie dotyczące prowadzonej przez nas działalności.

Z uwagi na korzystanie przez administratora z poczty elektronicznej „Google mail”, dane osobowe mogą być przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy firmie Google Inc. z siedzibą w USA oraz do innych państw trzecich, w których działają podmioty, z których usług korzysta Google podczas przetwarzania danych osobowych. Przetwarzanie danych osobowych w państwach trzecich odbywa się w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską, dostępne pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32010D0087&from=EN.

Dane osobowe będą przetwarzane przez czas trwania korespondencji, w ramach której udzielać będziemy odpowiedzi na Twoje pytania, do chwili jej wyraźnego zakończenia lub wniesienia sprzeciwu względem przetwarzania.

Przysługuje Ci prawo dostępu do treści danych osobowych oraz żądania ich sprostowania, ich usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych).

Z uwagi na fakt, że Twoje dane osobowe udostępnione w niniejszym formularzu przetwarzamy na podstawie naszego prawnie uzasadnionego interesu, przysługuje Ci prawo do wniesienia w dowolnym momencie sprzeciwu wobec przetwarzania danych ze względu na Twoją szczególną sytuację. Możesz je zrealizować przesyłając wiadomość pocztą elektroniczną lub tradycyjną na wskazane wyżej adresy do korespondencji.

Podanie danych jest dobrowolne, ale konieczne do uzyskania odpowiedzi na zadawane pytania.