Poradnik prawny dla rodzica.

 

Celem niniejszego poradnika jest udzielenie rodzicom rozważającym kształcenie swoich dzieci w trybie edukacji domowej kompletnych informacji na temat tego, w jaki sposób przebiega procedura uzyskania opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, niezbędnej w celu uzyskania zezwolenia na edukację domową. Poradnik został przygotowany w formie odpowiedzi na pytania najczęściej zadawane przez rodziców w kontekście jego tematyki. Poradnik powstał dzięki współpracy Fundacji Edukacji Domowej z kancelarią prawną Tusiński i Współpracownicy (http://www.kancelariatusinski.pl/).

 

  1. Czym jest edukacja domowa?

Edukacja domowa to prawnie dopuszczalna forma kształcenia uczniów pozwalająca im na spełnianie obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki w domu, bez konieczności uczęszczania na zajęcia klasowo lekcyjne. Uczniowie w edukacji domowej klasyfikowani są wyłącznie na podstawie rocznych egzaminów klasyfikacyjnych z zakresu części podstawy programowej obowiązującej na danym etapie edukacyjnym, uzgodnionej na dany rok szkolny z dyrektorem szkoły[1]. Do egzaminów przygotowywani są przez rodziców, przy czym uprawnieni są jednocześnie do udziału w zajęciach dodatkowych organizowanych przez szkołę, w tym w zajęciach rozwijających zainteresowania i uzdolnienia[2]. Do rozpoczęcia edukacji domowej wymagane jest zaś uzyskanie pozytywnej decyzji dyrektora szkoły, do której zapisane jest dziecko[3].

2. Czy do rozpoczęcia edukacji domowej niezbędna jest opinia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej?

Tak. Wydanie przez dyrektora szkoły decyzji zezwalającej na edukację domową uzależnione jest od przedłożenia przez rodzica opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej[4].

  1. Czy nie byłaby wystarczająca opinia wydana przez niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną?

Nie. Konieczne jest uzyskanie opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Przed wprowadzeniem w życie reformy systemu oświaty z 2016 roku wystarczające było przedłożenie opinii niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. W praktyce, zdecydowana większość rodziców korzystała wówczas z możliwości uzyskania opinii od poradni niepublicznej. Obecnie jednak, rodzice chcący kształcić dziecko w trybie edukacji domowej muszą zwracać się do publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych.

4. Jak ustalić, która poradnia jest właściwa do udzielenia opinii?

Każda z publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych ma teren działania wyznaczony przez swój organ prowadzący (najczęściej są nimi jednostki samorządu terytorialnego). Zadaniem poradni jest udzielanie pomocy dzieciom i młodzieży, rodzicom i nauczycielom z przedszkoli, szkół i innych placówek, których siedziba znajduje się na terenie działania poradni. Informacje o terenie działania poszczególnych publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych można znaleźć między innymi w sieci Internet[5].

W przypadku dzieci i młodzieży oraz rodziców dzieci nieuczęszczających do przedszkola, szkoły lub placówki pomocy udziela poradnia właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka[6].

Istnieje również możliwość zawarcia porozumienia przez organy prowadzące publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, na podstawie którego uczestniczące w porozumieniu publiczne poradnie będą mogły udzielać pomocy również osobom uczęszczającym do przedszkoli, szkół i placówek spoza terenu działania poradni lub osobom nieuczęszczającym do żadnych przedszkoli, szkół lub placówek, mieszkających poza terem działania poradni[7].

  1. Czy publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna, do której zgłasza się rodzic dziecka, ma obowiązek udzielenia bezpłatnej opinii w przedmiocie edukacji domowej?

Tak. Jeżeli rodzic zgłasza się do właściwej poradni (a więc zgodnie z informacjami udzielonymi w punkcie 4), to obowiązkiem publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej jest udzielenie bezpłatnej opinii[8]. Odmowa stanowi naruszenie prawa. W szczególności należy podkreślić, że publiczna poradnia, która dotąd nie udzielała opinii w przedmiocie edukacji domowej (na przykład ze względu na brak napływu wniosków w o udzielenie takiej opinii), nie jest z tego tytułu uprawniona do odmowy przeprowadzenia diagnozy i wydania opinii.

  1. Co powinna zawierać opinia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej?

Prawidłowo sporządzona opinia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej powinna zawierać:

1) oznaczenie poradni wydającej opinię;

2) numer opinii;

3) datę wydania opinii;

4) podstawę prawną wydania opinii;

5) imię i nazwisko dziecka albo pełnoletniego ucznia, którego dotyczy opinia, jego numer PESEL, a w przypadku braku numeru PESEL – serię i numer dokumentu potwierdzającego jego tożsamość, datę i miejsce jego urodzenia oraz miejsce zamieszkania, nazwę i adres odpowiednio przedszkola, szkoły lub placówki oraz oznaczenie odpowiednio oddziału przedszkolnego w przedszkolu, oddziału w szkole lub grupy wychowawczej w placówce, do której dziecko albo pełnoletni uczeń uczęszcza;

6) określenie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dziecka albo pełnoletniego ucznia oraz opis mechanizmów wyjaśniających funkcjonowanie dziecka albo pełnoletniego ucznia, w odniesieniu do problemu zgłaszanego we wniosku o wydanie opinii;

7) stanowisko w sprawie, której dotyczy opinia, oraz szczegółowe jego uzasadnienie;

8) wskazania dla nauczycieli dotyczące pracy z dzieckiem albo pełnoletnim uczniem;

9) wskazania dla rodziców dotyczące pracy z dzieckiem albo wskazania dla pełnoletniego ucznia, które powinien stosować w celu rozwiązania zgłaszanego problemu;

10) imiona i nazwiska oraz podpisy specjalistów, którzy sporządzili opinię;

11) podpis dyrektora poradni[9].

  1. W jakim terminie publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna jest zobowiązana do wydania opinii?

Poradnia wydaje opinię w terminie nie dłuższym niż 30 dni, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach w terminie nie dłuższym niż 60 dni, od dnia złożenia wniosku[10].

  1. W jaki sposób należy złożyć wniosek do publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej o wydanie opinii w przedmiocie edukacji domowej dziecka?

Wniosek składa się pisemnie. Powinien zawierać uzasadnienie[11].

9. Kto jest uprawniony do przeprowadzania badania dziecka poprzedzającego wydanie opinii przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną?

Rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych nie zawiera szczegółowych przepisów dotyczących kwalifikacji wymaganych od osób przeprowadzających diagnozę dziecka, w stosunku do którego poradnia będzie wydawała opinię. W związku z powyższym, kwalifikacje tych osób muszą być zgodne z wymaganiami stawianymi przez Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 roku w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli[12].

 

[1] Art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe, dalej jako: „Pr. ośw.”

[2] Art. 37 ust. 7 w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2, 3, 5 i 7 Pr. ośw.

[3] Art. 37 ust. 1 Pr. ośw.

[4] Art. 37 ust. 2 pkt 2 lit. a) Pr. ośw.

[5] § 14 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych, dalej jako: „rozporządzenie”.

[6] § 14 ust. 3 rozporządzenia.

[7] § 14 ust. 4 rozporządzenia.

[8] § 13 rozporządzenia.

[9] § 6 ust. 1 rozporządzenia.

[10] § 5 ust. 1 rozporządzenia.

[11] § 5 ust. 1 rozporządzenia.

[12] Dz.U. z 2017 r. poz. 1575.

Serdecznie zachęcamy do zapoznania się z przykładowym kompletem dokumentów aplikacyjnych:

 

Dokumenty aplikacyjne

F

Informacja o przetwarzaniu danych osobowych

Administratorem danych osobowych jest Fundacja Edukacji Domowej z siedzibą w Krakowie. Sekretariat administratora znajduje się w Krakowie, przy ulicy Szlak 20/7, 31-153 Kraków, telefon: +48 12 291 91 45, adres e-mail: sekretariat@domowa.edu.pl.

Przetwarzanie odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO) jako niezbędne do realizacji naszego prawnie uzasadnionego celu, którym jest udzielenie odpowiedzi na pytanie dotyczące prowadzonej przez nas działalności.

Z uwagi na korzystanie przez administratora z poczty elektronicznej „Google mail”, dane osobowe mogą być przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy firmie Google Inc. z siedzibą w USA oraz do innych państw trzecich, w których działają podmioty, z których usług korzysta Google podczas przetwarzania danych osobowych. Przetwarzanie danych osobowych w państwach trzecich odbywa się w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską, dostępne pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32010D0087&from=EN.

Dane osobowe będą przetwarzane przez czas trwania korespondencji, w ramach której udzielać będziemy odpowiedzi na Twoje pytania, do chwili jej wyraźnego zakończenia lub wniesienia sprzeciwu względem przetwarzania.

Przysługuje Ci prawo dostępu do treści danych osobowych oraz żądania ich sprostowania, ich usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego (Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych).

Z uwagi na fakt, że Twoje dane osobowe udostępnione w niniejszym formularzu przetwarzamy na podstawie naszego prawnie uzasadnionego interesu, przysługuje Ci prawo do wniesienia w dowolnym momencie sprzeciwu wobec przetwarzania danych ze względu na Twoją szczególną sytuację. Możesz je zrealizować przesyłając wiadomość pocztą elektroniczną lub tradycyjną na wskazane wyżej adresy do korespondencji.

Podanie danych jest dobrowolne, ale konieczne do uzyskania odpowiedzi na zadawane pytania.